دانشجویان یا فارغ تحصیلان کارشناسی ارشد رشته های کامپیوتر-نرم افزار و فناوری اطلاعات که مایل به انجام کارآموزی در پروژه های مربوط به معماری سازمانی و معماری نرم افزار هستند می توانند رزمه کاری و علمی خود را به ایمیل (a.mahjoorian@gmail.com) ارسال نمایند. از بین متقاضیان تعدادی انتخاب شده و برای کاراموزی دعوت می شوند، محل کار در تهران می باشد.
مدت پیش بینی شده برای کاراموزی 5 ماه است که امکان تمدید آن نیز هست. 

کتاب "معرفی اصول، مبانی و روش های معماری سازمانی سرویس گرا" توسط انتشارات دانشگاه بهشتی تهران منتشر شد.

فصل نخست این کتاب به معماري سازماني اختصاص دارد و سعی شده است مباحث و مفاهیم این حوزه به اختصار در اختیار خوانندگان قرار گیرد. در فصل دوم مباحث مربوط به معماری سرویس گرا به تفصیل ارائه شده است. فصل سوم به معماري سازماني سرويس گرا اختصاص دارد و در فصل چهارم متدولوژی بومی سازی شده ای برای تدوین معماری سازمانی سرویس گرا ارائه شده است.
محتوای کتاب می تواند به عنوان یکی از منابع تدریس تعدادی از درسهای دوره کارشناسی ارشد رشته های مهندسی کامپیوتر- نرم افزار و فناوری اطلاعات از جمله دروس "معماری سازمانی"، "معماری نرم افزار" و "مهندسی نرم افزار پیشرفته" قرار گیرد. نویسندگان سعی کرده اند مباحث ارائه شده در کتاب هم محتوای علمی مناسبی داشته باشد و هم با تجارب کاربردی و حرفه ای منطبق باشد، بگونه ای که به جز دانش پژوهان، تحلیلگران و کارشناسان فنی شرکتهای انفورماتیکی نیز از آن بهره مند شوند.

برای مشاهده سرفصل مطالب کتاب “اصول،مبانی و روشهای معماری سازمانی سرویس گرا” اینجا را کلیک کنید.

با توجه به اینکه این کتاب به تازگی منتشر شده است و هنوز به کتابفروشی های سراسری ارسال نشده است، متقاضیان برای تهیه کتاب به آدرس زیر مراجعه نمایند:
تهران- ولنجک- دانشگاه بهشتی- دانشکده برق و کامپیوتر - کتابفروشی دانشگاه

سرانجام کتاب بر روی وب سایت مرکز نشر دانشگاهی قرار گرفت و امکان خرید اینترنتی مهیا شد. برای خرید اینترنتی به لینک زیر مراجعه نمایید:

خرید اینترنتی کتاب اصول، مبانی و روش های معماری سازمانی سرویس گرا

 

موضوعات جذاب برای پایان نامه کارشناسی ارشد مهندسی کامپیوتر یا فناوری اطلاعات:

• ارزیابی متد های یکپارچه سازی نرم افزارهای کاربردی(EAI) و یکپارچه سازی داده ها (Data Integration)
• طراحی کسب و کار سرویس گرا ( بر اساس متدولوژی CBM ارائه شده توسط IBM)
• بومی سازی چارچوب توگف(نسخه 9) برای سازمانهای وظیفه گرا/ فرایندگرا / سرویس گرا

به دانشجویانی که این موضوعات را انتخاب کنند در حد وقتم کمک و راهنمایی خواهم نمود. این موضوعات جزو موارد جدید، کاربردی و البته پردردسر هستند و نیاز به صرف وقت و تلاش زیادی دارند. انتخاب این حوزه ها برای دانشجویان ممتاز دانشگاه های معتبر توصیه می شود.

موضوع دوم ترجیحا برای دانشجویانی مناسب است که سابقه کاری در حوزه تحلیل و بهبود فرایندها را داشته باشند. موضوع سوم برای دانشجویانی که باسایر چارچوب ها(زکمن/ فدرال / ..) نیز آشنایی داشه باشند قابل انجام است.

موسسه معتبر تحقیقاتی و مشاوره ای Gartner  اخیر جدیدترین ارزیابی خود از ابزارهای معماری سازمانی در سال 2009 را منتشر کرده است. در این مستند مفصل که بصورت آزاد قابل دانلود است، ابزار System Architect متعلق به IBM با اختلاف بالا در صدر این محصولات قرار گرفته است. این ابزار در سال های اخیر بصورت متناوب جایگاه شماره یک را در بین ابزارهای معماری سازمانی به خود اختصاص داده بود.

لازم به ذکر است System Architect زمانی متعلق به شرکت Popkin بود و سپس توسط TeleLogic خریداری شد و سرانجام در سال 2008 توسط IBM خریداری شد. نسخه های جدید این نرم افزار که توسط IBM ارائه شده است دارای امکانات بسیار کاملتری است، البته در ایران با توجه به وجود نسخه های قدیمی تر(Ver 10.X) این محصول که بصورت قفل شکسته(رایگان) در دسترس می باشد، کمتر سازمانی رغبت به خریداری نسخه های جدید(Ver 11.X) آن می کند.

تصویر نمودار مقایسه بین این ابزارها به صورت زیر است:

از دانشجویان کارشناسی ارشد(دکترا) و همچنین کارشناسان فنی(مدیران،معماران) شرکت های IT و سازمانهای علاقمند درخواست می شود برای هماهنگی و اطلاع رسانی در خصوص رویدادهای علمی و کاری معماری سازمانی عضو گروه EA-Iran شوند. بعد از عضویت در گروه لطفا به بخش Database بروید و مشخصات فردی خود را در بانک Members Profile اضافه نمایید. 

هدف از تاسیس این گروه:

• اطلاع رسانی در خصوص رویدادها و همایش های معماری فناوری اطلاعات سازمانی
• به اشتراک گذاری مقالات و پایان نامه های درسی
• استخدام نیرو برای پروژه های معماری سازمانی
• همفکری و همکاری گروهی برای ارتقاء دانش و تجارب کاری
• معرفی دانشجویان مایل به کارآموزی به شرکت ها

"لطفا پس از ثبت نام در گروه به همکاران و دوستان خود نیز خبر رسانی کنید"

تذکر: این گروه مخصوص دانشجویان، کارشناسان فنی و مدیران علاقه مند به مباحث معماری فناوری اطلاعات سازمانی است. ورود افراد متفرقه و اسپم ها ممنوع می باشد!

 

با تلاشهای چندین ساله صاحب نظران و شرکت های مشاور در حوزه معماری سازمانی فناوری اطلاعات، همکنون معماری سازمانی جایگاه ویژه ای هم در صنعت کشور و هم در دانشگاه ها پیدا کرده است؛ بطوریکه هم تعداد قابل توجهی از شرکت های صنعتی و سازمانهای دولتی اقدام به تدوین معماری سازمانی نموده اند و هم دانشجویان و متخصصان فراوانی در این حوزه تربیت شده و از دانشگاه های معتبر ایران راهی بازار کار شده اند.
در این گزارش که توسط کمیته فنی معماری اطلاعات تهیه گردیده است، دستاوردها و تحولات چند سال اخیر(86 تا 88) حوزه معماری سازمانی در ایران در چهار بخش اصلی بررسی شده :
1. پروژه های انجام شده در سازمانهای دولتی و شرکت های خصوصی
2. پژوهش ها و فعالیت های انجام شده در دانشگاه ها
3. تکامل معماری سازمانی با تزریق مفاهیم سرویس گرایی
4. فعالیت های فرهنگ سازی و بسترسازی انجام شده
برداشت گزارش

همچنین در همین راستا :
معماری سازمانی از نگاه مدیران فناوری اطلاعات

یکی از رهیافتهای موثر براي همراستا نمودن طرح های توسعه فناوری اطلاعات با اهداف و استراتژی های سازمان و نیز برنامه ريزي هدفمند در استفاده از منابع مرتبط با فناوري اطلاعات و ارتباطات، استفاده از "معماري سازماني" است.
در ایران نیز بیش از ده سال است که سازمانهای دولتی و خصوصی به این رهیافت علاقمند شده اند و تاکنون پروژه های مختلفی به انجام رسیده است. در این راستا و با هدف ارزیابی دستاوردها و نتایج پروژه های معماری سازمانی انجام گرفته در ایران و تحلیل فرصت ها و تهدیدهای پیش رو در این حوزه، سازمان نظام صنفي رايانه اي استان اصفهان با همکاري شرکت های فعال و اساتید متخصص در این حوزه ميزباني اولين دوره همايش کاربردي معماري سازماني ايران را عهده دار شده است.
برای اطلاع از نشست ها، سخنرانی ها، کارگاه های آموزشی و دیگر برنامه های همایش به سایت www.ic-eap.ir مراجعه نمایید و یا مستقیما با دست اندرکاران همایش تماس بگیرید:
تلفن 6731662-0311 و پست الکترونیکی info@ic-eap.ir

معماري سازماني(EA) كه از اواخر دهه نود به فهرست اولويت هاي مديران اطلاعاتي و فني سازمانها افزوده شده است، در چندسال اخير قرابت خاصي با معماري سرويس گرا(SOA) به عنوان سبكي براي توسعه سيستم هاي اطلاعاتي پيدا كرده است. لازم به ذكر است كه واژه "معماري" در معماري سازماني به معناي داشتن نقشه و مدلهاي جامع قبل از اجرا(پياده سازي نقشه ها) است كه در صنعت ساختمان سازي نيز مصداق روشن دارد، درحاليكه همين واژه "معماري" در معماري سرويس گرا نشان دهنده سبك خاصي براي توسعه سيستم هاي اطلاعاتي است كه بر اتصال سست، قابليت استفاده مجدد، تركيب پذيري، پنهان سازي پياده سازي داخلي و .. تاكيد داشته و شامل استانداردهاي soap, wsdl, bpel, uddi مي شود.
چگونگي رابطه و اشتراكات اين دو مضوع (معماري سازماني و معماري سرويس گرا) و امكان تركيب آنها تحت عنوان "معماري سازماني سرويس گرا" (SOEA) جزو موضوعات جذاب و پرطرفدار سالهاي اخير بوده و دهها كتاب و تز دانشگاهي و صدها مستند فني نيز به اين موضوع پرداخته اند كه هركدام از زاويه اي قصد داشته اند ويژگيها و قالبي براي معماري سازماني سرويس گرا ارائه كنند. تقريبا اكثر اين مستندات تاثير SOA بر معماري سازماني را شامل تغييراتي در لايه "نرم افزارهاي كاربردي" ديده اند و  اضافه كرده اند در لايه هاي ديگر(خصوصا كسب و كار و زيرساخت) نيز بايد پيش نيازهاي فني و فرايندي لايه "نرم افزاريهاي كاربردي" فراهم شود. به عبارت واضح تر "معماري سازماني سرويس گرا" تنها از حيث تغيير در سبك لايه نرم افزاري نسبت به "معماري سازماني" كلاسيك تغيير كرده است و لايه هاي ديگر تغيير جدي نخواهند كرد(حداكثر تغيير آنها تامين ورودي ها يا زيرساخت هاي لايه نرم افزاري است). اين برداشت در طول سالهاي 2004 تا 2008 غالب بود و همانگونه كه گفته شده اكثر كتب و مستندات معتبر منتشر شده بر اين ديدگاه اعتقاد داشتند‍‌‌{لینک۱} {لینک 2‍‌‌‍}.
اما در كنار اين ديدگاه اوليه، به تدريج ديدگاه جديدتر و كامل تري نيز رشد يافت و در يكي- دو سال اخير كامل تر شد كه معتقد بود "معماري سرويس گرا" بخشي از پارادايم سرويس گرائي(Service-Orientation) است و اين پارادايم همانطور كه در لايه نرم افزارهاي كاربردي منجر به سبك "معماري سرويس گرا"(SOA) مي شود، در كسب و كار سازمان نيز مي تواند اثربخش بوده و "سازمان سرويس گرا" (SOE) را تعريف كند، همچنين در لايه زيرساخت منجر به "زيرساخت سرويس گرا"(SOI) شود. با اين تعريف جديد، پارادايم سرويس گرائي به سه شكل خود را نشان مي دهد:

• جنبه سازماني: سازمان سرويس گرا :SOE) Service Oriented Enterprise)
• جنبه معماري نرم افزار: معماري سرويس گرا :SOA) Service Oriented Architecture)
• جنبه زيرساخت : زيرساخت سرويس گرا : SOI) Service Oriented Infrastructure)

اين ديدگاه جديد و جامع همانطور كه گفته شد طي دو سال اخير مباني خود را ارائه نمود، اما نتوانسته بود به ديدگاه غالب بدل شود و نيز منابع و مراجع معتبر جهاني در تائيد خود نداشت تا اينكه سرانجام در نيمه دوم سال 2008، شوراي مديران ارشد اطلاعاتي(CIO Council) دولت ايالات متحده آمريكا نتايج مطالعات و بررسي هاي چندساله خود در تائید این دیدگاه جدید را با عنوان "راهنماي كاربردي براي معماري سرويس گرا فدرال" (A Practical Guide to Federal Service Oriented Architecture) منتشر نمود. شوراي مديران ارشد اطلاعاتي(CIO) آمريكا كه در سال 1999 سند "چارچوب معماري سازماني فدرال" را ارائه داده بود، در سال 2001 سند "راهنماي كاربردي براي معماري سازماني" را منتشر ساخت و سپس در همين راستا "مدلهاي مرجع معماري سازماني" را كه شامل PRM, BRM, SRM, DRM, TRM بود در طي سالهاي 2003 به بعد منتشر و تكميل نمود. سند "راهنماي كاربردي براي معماري سرويس گرا فدرال" به عنوان جديدترين مستند منتشر شده اين شورا، در بردارنده مباني جديدي در حوزه معماري سازماني مي باشد و نشان دهنده يك جهش فني و بنيادي در اين صنعت است.
در ایران نیز طی 1 سال و نیم اخیر توانستم کارگاه ها و سمینارهای "معماری سازمانی سرویس گرا" را در چندین سازمان و شرکت پیشرو ارائه  کنم که آخرین آنها در شرکت "مگفا" و "ایزایران" بود.
بخشهائي از سرفصل مطالب "راهنماي كاربردي براي معماري سرويس گرا فدرال" (نسخه 1.1 – June 2008) كه بصورت شفاف نشان دهنده سه جنبه مختلف سرويس گرائي (SOE, SOA, SOI) است در زير آورده شده (دانلود مستند):

Section 3: Service Oriented Vision - The Target Architecture
      3.1 Service-Oriented Enterprise (SOE)           
            3.1.1 Management, IT and Business are All Service Focused
            3.1.2 Sustaining SOE through Federated Governance
            3.1.3 Model Based Acquisition Processes
      3.2 Service Oriented Architecture (SOA)           
            3.2.1 Federal SDLC and EA are Integrated and Support SOA
            3.2.2 SOA and Interoperability Will be Well Established
            3.2.3 Standard Federal Government Services Will Emerge
            3.2.4 Model Driven Architecture Will Be Embraced
      3.3 Service-Oriented Infrastructure           
            3.3.1 Service Management is Coordinated Throughout the Federal Government
            3.3.2 Increased Collaboration with 3rd Parties
            3.3.3 Toolsets to Manage the SOI 

دانشکده مهندسی برق و کامپیوتر دانشگاه شهید بهشتی برای اولین بار در رشته مهندسی فناوری اطلاعات گرایش "معماری سازمانی" دانشجو پذیرفت و اولین دوره کارشناسی ارشد معماری سازمانی در مهرماه 1387 آغاز ‌گردید. دانشجویان این دوره پس از گذارندن دروس مختص به معماری سازمانی، توانایی مدیریت، هدایت، پیاده‌سازی و نگهداشت معماری فناوری اطلاعات سازمان‌ها را خواهند داشت. در حال حاضر، یکی از برترین راه‌حل‌های توسعه و استفاده بهینه از فناوری اطلاعات در سازمان‌ها، استفاده از «معماری سازمانی فناوری اطلاعات» است. این راهکار که بر طبق تحقیقات موسسه توسعه‌های معماری سازمانی از سال 2003 به صدر موضوعات مورد توجه مدیران عالی و مدیران رده بالای سازمان‌ها در رسیده است، هم اکنون مورد توجه بسیاری از دولت‌ها، سازمان‌ها و شرکت‌های بزرگ و کوچک قرار گرفته است. دوره کارشناسی ارشد مهندسی معماری سازمانی Master Degree in Enterprise Architecture با هدف پذیرش فارغ التحصیلان دوره‌های کارشناسی در رشته‌های مهندسی کامپیوتر و مهندسی فناوری اطلاعات و پرورش مهندسان متخصصی است که قادر باشند در زمینه های ذیل انجام وظیفه نمایند، تاسیس گردید:

• همسو سازی فناوری اطلاعات با کسب و کار سازمانها به واسط استفاده از اصول معماری سازمانی
• ایجاد تحول در سازمانها از طریق پیاده‌سازی سیستم ها و فناوری‌های موثر و یکپارچه
• حداکثر بهره‌وری از فناوری اطلاعات با هدف بهبود فرآیندها و کارایی سازمانی
• به کارگیری موثر فناوری اطلاعات در تقویت مزیت‌های رقابتی سازمان‌ها و ایجاد پایه‌ای برای دستیابی به دولت الکترونیک
• پشتیبانی از فرآیند طراحی، هدایت و راهبری تغییرات سیستم‌ها در سازمان‌ها با فرآیند اجرا و نگهداشت معماری سازمانی
• ارائه خدمات مشاوره‌ای و تخصصی در زمینه معماری سازمانی و کاربردهای آن به مدیران سازمان‌ها

دروس اصلی دوره:

دروس اختیاری دوره:

مشخصات کامل دوره کارشناسی ارشد مهندسی فناوری اطلاعات – گرایش معماری سازمانی