دانشجویان کارشناسی ارشد رشته های کامپیوتر-نرم افزار و فناوری اطلاعات که مایل به انجام کارآموزی در پروژه های مربوط به معماری فناوری اطلاعاتی سازمانی یا معماری سرویس گرا هستند رزمه علمی و کاری خود را به ایمیل (a.mahjoorian@gmail.com) ارسال نمایند. از بین متقاضیان تعدادی انتخاب شده و برای کاراموزی دعوت می شوند، محل کار در تهران می باشد. (کارآموزان فقط از میان دانشجویان دوره کارشناسی ارشد انتخاب می شوند)
پروژه هائی که کاراموزان انتخاب شده در آن فعالیت خواهند کرد جزو معدود پروژه های کلان و کلیدی کشور می باشند که اکثرا تحت حمایت کمیته فنی معماری سازمانی ایران بوده و شماری از بهترین متخصصان این حوزه در آن مشغول هستند.

مطالب و ساختار وب سایت کمیته فنی معماری سازمانی ایران به روز شده است. کلیه مقالات، اسلایدهای اموزشی و پایان نامه ها را می توانید دانلود کنید:

 + تعریف و مفاهیم پایه معماری فناوری اطلاعات سازمانی
 + مقالات و پژوهش های معماری سازمانی
 + پایان نامه های کارشناسی ارشد معماری سازمانی
 + اسلایدها و ارائه های آموزشی معماری سازمانی
 + پروژه های ملی معماری سازمانی(تدوین طرح جامع ICT) انجام شده در ایران
 + اخبار و رویدادهای مربوط به معماری سازمانی و طرح های ICTMP
 + خدمات مشاوره و راهبری پروژه های معماری سازمانی و برگزاری دوره های آموزشی

 

پایان نامه کارشناسی ارشدم را با عنوان "تدوين متدولوژي برنامه ريزي معماري سازماني سرويس گرا " برای استفاده کارشناسان و پژوهشگران برای دانلود گذاشتم. امیدوارم مورد استفاده قرار بگیرد و اگر استفاده کردید با ذکر منبع و ماخذ باشد !!

 - برداشت پایان نامه "متدولوژي برنامه ريزي معماري سازماني سرويس گرا "

همچنین از تمامی دانشجویان کارشناسی ارشد و دکترا که پایان نامه خود را در حوزه معماری فناوری اطلاعات سازمانی / معماری سرویس گرا / معماری نرم افزار / مهندسی نرم افزار یا سایر موارد مشابه به اتمام رسانده اند تقاضا دارم پایان نامه هایشان را در فرمت PDF برای من میل کنند تا با نام خودشان برای استفاده سایر پژوهشگران در http://www.EnterpriseArchitecture.ir قرار دهم.

ترجمه مقاله معروف Enterprise Architecture Artifacts versus Application Development Artifacts از زکمن را براتون گذاشتم تا استفاده کنید.

مقايسه "مدل هاي معماري سازماني" با "فراورده هاي توسعه نرم افزار"  – جان زكمن

اخيرا مشاهده كرده ام كه بين " فراورده هاي(مدل ها) معماري سازماني" با " فراورده هاي فرايند توليد و توسعه نرم افزار" تداخلي صورت گرفته و گروهي قادر به تمايز بين اين دو مفهوم نيستند. دلايل زيادي براي اين موضوع وجود دارد، يك دليل مربوط به عصر گذشته(عصر صنعت) است كه هنوز معماري سازماني معنا نداشت، بطوريكه برخي افراد معماري را يك توصيف سطح بالا از سيستم يا موضوعي منطقي در تقابل با جنبه فيزيكي مي دانستند و يا عده اي آنرا همان ابزار و لوازم مي پنداشتند و سرانجام گروهي هم معماري را همان اصول كار قلمداد مي كردند. اما دليل اصلي براي تداخل دو مفهوم، شباهت محصولات به يكديگر بود.

بقیه در ادامه مطلب ...

ادامه مطلب

ترجمه مقاله معروف Looking Back and Looking Ahead  از زکمن را براتون گذاشتم تا استفاده کنید.

نگاهي به گذشته و نگاهي به آینده – جان زكمن

ابتدا نگاهي به گذشته:
مي توان چهار دليل عمده آورد كه چرا معماري سازماني انطور كه بايد پيشرفت نكرد.

الف: معماري مقابل فرهنگ بود
معماري مقابل فرهنگ بود. در طول 50 سال گذشته، چالش اصلي در سيستم هاي اطلاعاتي تلاش براي ساده سازي توليد و استفاده از نرم افزار ها بوده است. تمام همت ما "توليد كد برنامه" بود و معيارهاي اندازه گيري كارائي نرم افزار ها محدود به چند معيار بود: تعداد خط كد برنامه، ميزان نفر-ماه كار برنامه نويسي، زمان پاسخ برنامه، بودجه، هزينه و ...
در فرايند توليد نرم افزار سعي كرديم تا بطور ضمني استانداردها را رعايت كنيم، برنامه قابل استفاده مجدد، قابل انتقال، شيء گرا و...  باشد درحاليكه واقعيت اين است كه ما هيچكدام از اين موارد را به درستي رعايت نمي كرديم!
با مثالي موضوع را توضيح مي دهيم، آيا تا كنون فروشگاهي را ديده ايد كه بتوان در آن براي راه ها، جاده ها، پل ها، معماري ها و ديگر زيربنا ها قيمت تعيين كرد؟ مثلما نه! مشكل آنجاست كه اين موارد بسيار مهم قابل ارزش گذاري نيستند و معمولا زماني كه به انها احتياج ضروري است، آنها وجود ندارند! مگر اينكه در گذشته كسي با پيش بيني و آينده نگري آنها را فراهم كرده باشد.
حال مفهوم مقابل فرهنگ روشن شد. نمي دانيم چگونه "معماري" را ارزش گذاري كنيم، در نتيجه نمي توانيم آنرا بدست آوريم! چون كسي احساس نياز حياتي به آن نكرده(علي رغم ضرورت حياتي آن) و تلاشي در جهت تهيه آن نشده است، زماني كه فهميديم چقدر به آن احتياج داريم آنرا نداشتيم.

بقیه در ادامه مطلب...

ادامه مطلب

مدل هاي مختلفي براي سنجش بلوغ معماري سازماني منتشر شده كه در اينجا يكي از آنها مورد بررسي قرار مي گيرد، اين مدل شامل 5 فاز مي باشد كه خلاصه هر فاز در ادامه بررسي شده است.
 
فاز آغازين: در اين مرحله فعاليت ها برروي جداسازي پروژه ها متمركز است و اندكي نيز به استانداردهاي حاكم در سازمان پرداخته مي شود. به تكنولوژي ها به عنوان پشتيباني كننده كسب و كار و راه هاي استفاده از آن توجه مي شود. هنوز تيم معاري تشكيل نشده و مكانيسمي براي هدايت معماري وجود ندارد.

فاز طبقه بندي: در اين مرحله تيم معاري تشكيل و مستقر شده و شالوده معماري مرجع بنا نهاده مي شود. تمركز اصلي در اين مرحله بر طبقه بندي آنچه موجود است و چگونگي پشتيباني آن توسط فناوري اطلاعات خواهد بود. تيم معماري با نگاه به چارچوب هاي مرجع مانند زكمن سعي مي كند محصولالت و مدل هاي معماري انتخاب شده (مدل ها هنوز ايجاد نشده اند) را طبقه بندي كند.

فاز برنامه كاري(blueprinting): در اين مرحله معماري سازماني از پروژه اي مبتني بر فناوري اطلاعات به پروژهاي استراتژيك با بودجه مشخص ترقي مي كند. تيم معماري با جزئيات مناسب وضعيت موجود را توصيف و سپس وضعيت مطلوب را ترسيم مي نمايد. پروژه در سازمان كاملا به رسميت شناخته شده و تصميمات حوزه هاي فناوري و استراتژيك بر اساس وابستگي هاي بين سازماني اتخاذ خواهد شد. چارچوب معماري(مدل ها و روابط آن) كه در فاز قبل انتخاب شده بود تصحيح مي شود و اولين سرويس هايي كه فابليت استفاده در سطح سازمان(قابل استفاده مجدد) را دارند، ارائه و مورد استفاده قرار مي گيرند اگرچه هنوز كامل و جامع نيستند.

فاز يكپارچه سازي: تمركز اين مرحله بر يكپارچه سازي فناوري اطلاعات در راستاي كاهش هزينه تعامل ميان سيستم ها و تكنولوژي هاي زير ساختي است. در صورت تحقق اين امر، فناوري اطلاعات قادر به پشتيباني از تغييرات حرفه خواهد بود و به نوعي فناوري و حرفه همراستا مي شوند. از نتايج اين مرحله كاهش پيچيدگي فناوري اطلاعات به وسيله تعريف سرويس هاي مشترك جديد است، البته اين بدين معنا نيست كه تمامي سيستم هاي موروثي از دور خارج شده و سيستم هاي جديد راه اندازي شود. ابزارهاي معماري سازماني ارتقاء مي آبند تا قابليت پشتيباني زمان اجراي(runtime) معماري را داشته باشند.

فاز بهينه سازي: در اين مرحله معماري سازماني اجرا شده و همه امكانات و ابزارهاي لازم براي مديريت حرفه و فناوري مهيا است، لذا نوبت به بهينه سازي فرايندها مي رسد. فرايندهاي كاري بهينه شده اند و چابكي در حرفه و فناوري محقق شده است. معماري مطلوب از حالت طرح به واقعيت پيوسته و ديده باني(monitoring) بصورت خودكار و ماشيني درامده است. در اين مرحله تمركز بر روي بهينه سازي است و كليه راهيافتها و تكنولوژي هائي كه قادر به بهبود شاخص بازگشت سرمايه در سازمان باشند، به سرعت پياده سازي مي شوند.

برای تسلط بیشتر مطالب مربوط به معماری سرویس گرا(SOA) را نیز مطالعه کنید.

در پاسخ به سئوال چگونگي انجام معماري، جواب يكتائي موجود نيست و گروهي معتقدند فرايند انجام معماري براي هر سازماني بايد متناسب با آن تطبيق داده شود، اكثر مولفان نيز در اين زمينه به ارائه راهنمائي هاي عمومي و گام هاي كلان پرداخته اند. معماري سازماني شامل دو وضعيت موجود و مطلوب بوده و بنابراين فرايند معماري را بايد چگونگي حركت از وضع موجود به مطلوب دانست، البته تعريف و تعيين وضع موجود و مطلوب نيز مي بايست جزو فرايند معماري به حساب آيد.

متدولوژي مربوط به DODAF
فرايند 6 مرحله اي DODAF شامل موارد زير است:

• تعيين مقصود استفاده از معماري
• تعيين حوزه معماري
• تعيين خصوصياتي كه بايد مد نظر قرار گيرد
• تعيين ديدگاهها و محصولاتي كه مي بايست ايجاد شود
• تعيين محصولات ضروري
• استفاده از معماري بر اساس منظور مورد نظر

متدولوژي برنامه ریزی معماری سازمانی یا EAP
آقای اسپیواک، متدولوژی پیشنهادی خود را اینگونه تعریف می کند:
" برنامه ریزی معماری سازمانی، فرایندی است در جهت تعریف معماری برای استفاده اطلاعات به منظور پشتیبانی از حرفه و شامل یک برنامه برای اجرا است"
آقای اسپیواک حوزه متدولوژی خود را دو سطر اول چارچوب زکمن معرفی نموده است. البته منظور ایشان، چارچوب اولیه زکمن است که شامل سه ستون بوده و در سال 1987 ارائه شد. وی طراحی سیستمها که در سطر سه می باشد را خارج از حوزه برنامه ریزی معماری خوانده است.

اسپیواک اجزاء متدولوژی خود را در 4 لایه و شامل 7 مولفه دسته بندی نموده است. این شکل بصورت یک کیک تولد چهار طبقه می باشد.
لایه ها و مولفه های این کیک به قرار زیر است:

• لایه اول: دارای یک مولفه با نام "برنامه ریزی اغازین" می باشد.
• لایه دوم: دارای دو مولفه به نام های "مدلسازی حرفه" و "سیستمها و تکنولوژی موجود" می باشد.
• لایه سوم: شامل سه مولفه به نام های "معماری داده"، "معماری سیستم" و "معماری تکنولوژی" می باشد.
• لایه چارم: شامل یک مولفه به نام "برنامه گذار/ اجرائی" می باشد.

متدولوژي راهنماي كاربردي براي معماري سازماني فدرال:
اين متد فرايندي را جهت توسعه معماري سازماني مشخص مي كند، گامها و اجزاي اين فرايند همپوشاني زيادي با متدولوژي اسپيواك دارند. به طور مشخص اين متد مباحث بيشتري نسبت به متدولوژي EAP در حوزه ابزارها، انتقال، بازاريابي معماري سازماني و موضوعات مربوط به دولت و حكومت دارد.
اين فرايند شامل مراحل زير است:

• كسب حمايت هيات رئيسه
• استقرار مديريت
• تعيين محصولات و فعاليت هاي معماري سازماني
• تعريف فرايند معماري سازماني
• توسعه معماري سازماني
• استفاده از معماري سازماني
• نگهداشت معماري سازماني
• كنترل و سركشي برنامه معماري سازماني

متدولوژي ADM
چارچوب معماري سازماني TOGAF  جهت توسعه معماري سازماني اقدام به معرفي متدلوژي اختصاصي خود تحت عنوان "متد توسعه معماري" نمود. مراحل اين متدولوژي به قرار ذيل است:

• ديدگاه معماري
• معماري كسب و كار
• معماري سيستمهاي اطلاعاتي
• معماري تكنولوژي
• فرصتها و راه حل ها
• طرح مهاجرت(گذار)
• اجراي دولت الكترونيك
• مديريت تغييرات معماري

متدولوژي Levis
الكساندر ليوايز فرايندي هفت مرحله اي براي توسعه معماري سازماني بر مبناي چارچوب C4ISR ارائه نموده است كه در دانشگاه George Mason تدريس مي شود. مراحل اين متدولوژي به قرار زير است:

• تعريف مساله و جمع اوري اطلاعات دامنه مساله
• تعيين مفهوم عملياتي و نيازمندي ها
• تعيين كاركردها و واحدهاي سازماني
• تعيين عناصر عملياتي و اطلاعاتي و نيز گره هاي سيستمي
• تعيين عناصر سيستمي، خطوط مورد نياز و كاركردها
• تهيه مدل فعاليت، مدل داده منطقي و اختصاص وظايف
• تهيه قوانين عملياتي و واسط ها

مقصود از ستون داده (چه چيز)، كليه اشياء و داده هاي مهم براي سازمان هستند كه در سطرهاي چارچوب، از ديدگاههاي مختلف مورد بررسي قرار مي‌گيرند. فهرست كلان از اشياء و موجوديت هاي مهم حرفه(سطر يك)، كليه موجوديت هاي كسب و كار و روابط بين آنها(سطر دو)، داده هاي اطلاعاتي و ارتباط منطقي بين آنها(سطر سه)، مدل داده هاي فيزيكي كه با فناوري خاصي توليد شده(سطر چهارم) و دست آخر اجزاء و مشخصات جزئي داده هاي اطلاعاتي ، فيلد ها و جداول پايگاه داده(سطر پنجم) مربوط به اين جنبه مي‌باشند.
بطورخلاصه مي‌توان گفت آنچه مربوطه به داده(در سيستم ها) يا موجوديت(در كسب و كار) است و در جواب سئوال "چه چيز" آورده مي‌شود، همه مربوط به اين جنبه از چارچوب زكمن است.

بقیه در ادامه مطلب ...

ادامه مطلب

مقصود از فراورده هاي سطر 1 (ديدگاه برنامه ريز)، تعريف حدود سازمان است و هر آنچه كه به سازمان مربوط يا براي آن ضروري است. در اين سطر "حوزه " و "مضمون " معماري تعريف مي‌شود تا در ديدگاههاي پائين تر مورد استفاده قرار گيرد. منظور از حوزه معماري، مرز قلمرويست كه معماري مورد نظر را مشخص مي‌كند، براي مثال در ستون داده، در اين سطر داده هاي كلان و مهم سازمان مشخص مي‌شوند، تا در سطر بعد(مالك) فهرست كليه داده هاي مربوط به حرفه و روابط آنها با هم(نمودار ارتباط موجوديت ها) مشخص شود. مي‌توان  سطر يك را به "فهرست" يك كتاب تشبيه كرد كه سرفصل ها و مضمون(محدوده) مطالب در آن آورده شده و سطرهاي بعدي را به محتواي كتاب تشبيه كرد كه به صورت تفصيلي و مشروح است. بايد توجه داشت كه هر آنچه در متن كتاب آمده است بايد در "محدوده" فهرست و سرفصلهاي آن قيد شده باشد. بطور خلاصه مي‌توان گفت كه همانطور كه فهرست كتاب، تعيين كننده حدود و مضمون آن مي‌باشد، سطر يك چارچوب نيز نشان دهنده محدوده و حوزه معماري است. در اين سطر با "فهرستها" به جاي "مدل ها" سروكار داريم.

بقیه در ادامه مطلب ...

ادامه مطلب